معاینه فنی خودروهای سنگین و بوژی‌ کش (1405)

در فروردین 1405، مدیرکل دفتر ایمنی و پایش هوشمند حمل‌ونقل سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای از ورود و پذیرش 2 میلیون و 510 هزار و 812 خودرو سنگین در مراکز معاینه فنی کشور خبر داد.

به گزارش سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای، علی زندی‌فر اعلام کرد: «با فعالیت 200 مرکز معاینه فنی ویژه خودروهای سنگین در سراسر کشور، وسایل نقلیه فعال به این مراکز مراجعه کرده و تحت تست‌های فنی، ایمنی، کنترل و سنجش سلامت ناوگان سنگین قرار می‌گیرند.»

وی همچنین به آسیب‌های ناشی از اضافه‌تناژ بار ناوگان حمل و نقل کالا بر زیرساخت‌های جاده‌ای و سطوح آسفالت معابر اشاره کرد و گفت: «در سال گذشته، تعداد 147 هزار و 265 مورد تخلف اضافه‌تناژ در شبکه جاده‌های کشور گزارش شده است.»

مدیرکل دفتر ایمنی و پایش هوشمند حمل‌ونقل سازمان راهداری با تأکید بر اهمیت موضوع، اعلام کرد: «حجم تخلف ناشی از اضافه تُناژ حمل کالا در مواردی که شناسایی شده، به 426 هزار و 487 تُن بار اضافی مربوط می‌شود که توسط ناوگان حمل‌ کالا در حال جابه‌جایی بوده است.»

زندی‌فر با تأکید بر اهمیت و لزوم نظارت کیفیت در ناوگان حمل‌ونقل سنگین، اشاره کرد: «در سال گذشته، با صدور ۱,۵۱۶ مجوز بارهای ترافیکی و ۱۶۹,۸۹۲ پروانه عبور، اقدامات قابل توجهی برای مدیریت تردد کالاها در جاده‌های کشور صورت گرفته است.»

در تیرماه 1404، طبق اطلاعات دریافتی از سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای، شرکت‌ها و مؤسسات حمل‌ونقل می‌توانند اعتبار معاینه فنی ناوگان خود را با استفاده از شماره پلاک یا VIN وسیله نقلیه سنگین خود استعلام نمایند. این خدمات از طریق وب‌سایت رسمی سازمان در دسترس قرار گرفته است.

مهدی خضری، معاون حمل و نقل سازمان راهداری، اعلام کرد که شرکت‌ها و مؤسسات حمل‌ونقل موظف هستند قبل از صدور اسناد حمل، با بررسی برگ معاینه فنی و یا از طریق استعلام از سامانه مربوطه، از اعتبار برگ معاینه فنی ناوگان فعال در زمینه حمل کالا و مسافر اطمینان حاصل کنند. این موضوع همچنین باید مورد توجه مراکز عمده بار قرار گیرد، جایی که پذیرش ناوگان باری منوط به داشتن برگ معاینه فنی معتبر است.

استان‌های اصفهان، خراسان رضوی و فارس به عنوان مناطقی با بالاترین میزان مراجعه ناوگان به مراکز معاینه فنی خودروهای سنگین شناخته می‌شوند.

در آبان ماه 1403، سیف السادات، مدیر اجرایی معاینه فنی خودروهای کشور، اعلام کرد که بیش از یک میلیون خودروی دیزلی در حال تردد در کشور هستند. از شروع سال 1403 تا پایان مهرماه، بیش از 772 هزار از این خودروها به مراکز معاینه فنی مراجعه کرده و مورد پذیرش قرار گرفته‌اند.

براساس گزارش ایسنا، مدیر عامل اتحادیه سازمان‌های مدیریت حمل و نقل شهرداری‌های کشور اعلام کرد که از مجموع خودروهای مورد بررسی، حدود 616 هزار وسیله نقلیه موفق به دریافت گواهی معاینه فنی شدند. همچنین، حدود 155 هزار دستگاه معادل 20 درصد از این خودروها در آزمون‌های معاینه فنی مردود شدند. وی افزود که با همکاری و اقدامات جامع دستگاه‌های مربوط، امیدواریم بهبود ایمنی تردد و کاهش آلودگی هوا را به صورت موثر محقق سازیم.

در مرداد 1403، حمیدرضا شهرکی ثانوی، معاون حمل‌ونقل سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای، از آغاز معاینه فنی برای خودروهای فوق‌سنگین (بوژی کش) در سطح کشور خبر داد. او با تأکید بر اهمیت بازدید و کنترل فنی وسایل نقلیه عمومی به منظور افزایش ایمنی تردد ناوگان در شبکه راه‌های کشور، توضیح داد که این بررسی‌ها در سه سطح مختلف انجام می‌شود. در سطح اول، مدیران فنی شرکت‌ها و مؤسسات حمل و نقل جاده‌ای قبل از صدور سند حمل و آغاز سفر، کنترل‌های لازم را از مبدا سفر انجام می‌دهند.

در کنترل‌های مرحله دوم، بازرسی‌های موردی ناوگان در حین سفر در مکان‌هایی که توقف ایمن وسایل نقلیه ممکن است، صورت می‌گیرد. همچنین در سطح سوم، کنترل‌های دوره‌ای، بر اساس زمان‌بندی مشخص شده در قانون، در مراکز معاینه فنی خودروهای سنگین انجام می‌شود. هدف از تدوین این دستورالعمل، انجام معاینه فنی برای خودروهای سنگین (بوژی کش) در کشور است، که بر مبنای استاندارد 9181 تهیه شده و شامل وسایل‌نقلیه با وزن بیش از 10 تن (بر اساس استاندارد ملی 6924) می‌باشد. در مراحل آزمون این دستورالعمل، رعایت بازرسی‌های چشمی همه موارد مندرج در استاندارد 9181 الزامی است. با توجه به ابلاغ این ضوابط از تاریخ 20 مرداد سال جاری، مراکز معاینه فنی سنگین در استان‌های منتخب قادر به اجرای فرایند معاینه فنی ناوگان فوق سنگین خواهند بود.

آقای شهرکی اعلام کرد که این دستورالعمل بر اساس ماده 50 از آئین‌نامه اجرایی مربوط به انجام معاینه فنی و صدور برگ معاینه فنی خودرو طراحی و منتشر شده است. به این منظور، دفتر ایمنی و ترافیک سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای به همکاری انجمن صنفی مراکز معاینه فنی خودرو و انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل سنگین (بوژی‌داران) از اواخر پاییز سال 1402 این دستورالعمل را برای بخش‌های مختلف ناوگان حمل‌ونقل تدوین کردند. به همین دلیل، یک کارگاه آموزشی در اولین همایش ملی مراکز معاینه فنی خودروهای سنگین برگزار گردید و مبانی آن به شرکت‌کنندگان ارائه شد. با تأیید نهایی این دستورالعمل در ستاد معاینه فنی خودروهای سنگین، اکنون به مراکز معاینه فنی سنگین در سراسر کشور ابلاغ شده است.

وی همچنین اشاره کرد که آزمون‌های این فرایند و آموزش‌های مربوط به آن برای مدیران فنی و کاربران خط در مراکز معاینه فنی در هفت استان منتخب انجام شده است. این استان‌ها شامل تهران، هرمزگان، اصفهان، خراسان‌رضوی، آذربایجان‌شرقی، قزوین و فارس هستند و دارای شرکت‌های حمل‌ونقل سنگین (بوژی‌داران) و میزان بالایی از صدور اسناد حمل می‌باشند. این مراحل در فاز اول به اجرا درآمده است.