حضور خودروهای چینی در بازار ایران را میتوان به سه دوره مختلف تقسیم کرد. دوره اول به زمان ورود اولیه این خودروها اختصاص دارد و شامل مدلهایی مانند دانگ فنگ T300 و کشندههای سینوتراک هوو و دانگ فنگ T375 است. در دوره دوم، شاهد ارتقاء قدرت پیشرانهها به بالای 400 اسب بخار با محصولاتی نظیر کشنده کاوه، فوتون H4 و فاو J6 هستیم. دوره سوم به کشندههای مدرنتر مربوط میشود که تواناییهای بالاتری دارند و امکانات رفاهی و ایمنی پیشرفتهتری نسبت به مدلهای قبلی ارائه میدهند. این محصولات که مربوط به چند سال اخیر هستند، از ویژگیهایی مانند پیشرانههای یورو 5، گیربکسهای اتوماتیک و سیستمهای ترمز پیشرفته بهرهمند میباشند و دارای سنسورها و رادارهای متنوع نیز هستند.
برای سالها، کشنده فوتون H4 ایران خودرودیزل به عنوان پرفروشترین خودرو در دسته کامیونهای کار و تجاری شناخته میشد. اما با ورود نسل جدید کشندههای چینی که قابلیتهای رفاهی و ایمنی بیشتری ارائه میدهند، همچنین با پیشرانههای قدرتمندتر و گیربکسهای اتوماتیک، انتخاب خریداران دچار تغییرات زیادی شد. این کشندههای پیشرفته نه تنها از نظر فنی برتر هستند، بلکه رقابت را برای مدلهایی همچون کشنده دیما HT، دافران H7، امپاور BD500 و بایک X9 سختتر کردهاند و توانستهاند توجه خریداران و فعالین این صنعت را جلب نمایند.
رتبه اول؛ کشنده فاو J6P-460 با تولید 960 دستگاه
کشنده فاو J6 یکی از بازیگران کلیدی در بازار خودروهای تجاری ایران به شمار میرود که در گذشته توانسته بود سهم زیادی از بازار را به خود اختصاص دهد. در دورهای، این سهم به بیش از یکسوم کل بازار رسید. کشنده فاو J6 جزء کشندههای نسل دوم چینی محسوب میشود که در آن زمان از نظر موتوری، گیربکسی، و کیفیت ساخت در وضعیت مطلوبی قرار داشت. با این حال، ورود رقبایی مانند فوتون H4 باعث کاهش سهم بازار این کشنده شد. به منظور حفظ موقعیت خود، گروه بهمن اقدام به معرفی کشندههای مدرنی همچون فوتون امپاور BD500 و بایک X9 کرد. اما فاو با بهروزرسانیهای جدید و تجهیز به موتور 460 اسب بخاری و امکانات پیشرفته، دوباره به میدان بازگشت و توانست به یکی از پرفروشترین کشندهها در بازار ایران تبدیل شود. همچنین، نسخه سه محور این کشنده نیز با تولید 100 دستگاه در دسترس قرار گرفته است.
رتبه دوم؛ کشنده دیما HT490 با تولید 842 دستگاه
کشنده دیما از زمان ورودش به بازار ایران، جایگاه ویژهای در دل رانندگان و فعالان این صنعت پیدا کرده است. در سال 1403، دیما با فروش 842 دستگاه موفق به کسب رتبه دوم در میان کشندهها شد و سهم قابل توجهی معادل 12.4 درصد از بازار این نوع کامیونها را به خود اختصاص داد. این موفقیت نشاندهنده اهمیت کشندههای با قدرت کمتر از 500 اسب بخار است، بهخصوص با قرارگیری یک کشنده 460 اسب بخاری از برند سیباموتورز در مقام اول. این آمار نمایانگر این واقعیت است که کشندههای دیما و همردههایش هنوز حرفهای زیادی برای گفتن دارند.
رتبه سوم؛ کشنده پیلسان C7H-480 با تولید 810 دستگاه
یکی از کامیونهای پرفروش و موردعلاقه در بازار، این کشنده با گیربکس اتوماتیک است. این مدل در دو نسخه 440 اسب بخاری با گیربکس دستی و 480 اسب بخاری با گیربکس اتوماتیک به مشتریان ارائه میشود. نسخه قویتر این کشنده، که از امکانات متنوعتری برخوردار است، طرفداران زیادی در بین علاقهمندان به وسایل نقلیه سنگین دارد. به طور تازه، نسخه 540 اسب بخاری این کشنده که بهروزتر شده، به بازار آمده و در سال گذشته، 12 دستگاه از آن تولید گردید.
رتبه چهارم؛ کشنده فوتون H5-460 با تولید 679 دستگاه
برای چندین سال، فوتون H4 ایرانخودرودیزل در صدر فروش کشندههای کشور قرار داشت. اما اکنون، مدل جدیدی به تدریج جایگزین آن شده است و توانسته با تولید 679 دستگاه در سال 1403، به رتبه چهارم بازار دست یابد. نسخه 500 اسب بخاری این کشنده که با نام امپاور BD500 از سوی گروه بهمن به فروش میرسد، در سال گذشته به تعداد 120 دستگاه فروش داشته است.
رتبه پنجم؛ کشنده بایک X9 با تولید 617 دستگاه
با ورود این کشنده به بازار ایران، احتمال موفقیت آن به وضوح مشهود بود. طراحی چشمنواز، کابین وسیع و امکانات بینظیر این خودرو آن را در زمره بهترینها قرار میدهد. همچنین، موتور قدرتمند و گیربکس اتوماتیک از دیگر ویژگیهای بارز آن هستند. این کشنده با ثبت تولید 617 دستگاه در سال گذشته، نشان داد که حتی با وجود قیمت نسبتاً بالایش، میتواند به سطوح بالاتری در زمینه فروش دست یابد.
رتبه ششم؛ کشنده فوتون H4 با تولید 436 دستگاه
فوتون H4 از زمان ورودش به بازار ایران به دلیل طراحی جذاب و کیفیت بالای داخلی که الهامگرفته از آکسور چینی است، موفق به جلب توجه بسیاری از خریداران شده است. این خودرو با گزینههای موتوری متنوعی عرضه میشود و هماکنون نیز با نام آتامان با موتور آکسور تولید و به فروش میرسد. این کشنده برای سالها در صدر لیست فروش کشندهها قرار داشت، اما اکنون در رقابت با سایر برندها از آن پیشی گرفتهاند. با ارتقاء امکانات ایمنی و راحتی، بهعلاوه بهروزرسانی موتور و گیربکس، این کشنده میتواند دوباره به موفقیتهای بالای فروش دست یابد.
رتبه هفتم؛ کشنده دایون CGC4181 با تولید 302 دستگاه
کشنده دایون N8، که همچنین به عنوان دایون 430 شناخته میشود، یکی از خودروهای کمصدا و پرفروش در بازار ایران است. این موفقیت باعث شده تا شرکت آریا اورست ماشین، یکی از زیرمجموعههای کرمان موتور، نسخه بهروز شده این کشنده را پس از فروش موفق سری اول، به بازار عرضه کند. نسخه فیسلیفت این خودرو با تغییرات ظاهری جذاب، افزودن امکانات ایمنی و رفاهی، و استفاده از یک گیربکس اتوماتیک، طراحی داخلی کاملاً نوینی را ارائه میدهد که توانسته نظر خریداران را جلب کند. به طوری که در سال گذشته، فروش 302 دستگاه از پرفروشترین مدلهای آن به کسب سهم 4.5 درصدی برای شرکت آریا اورست ماشین منجر شد.
رتبه هشتم؛ کشنده دانگ فنگ KX520 با تولید 293 دستگاه
کشنده آرتا، که با تقویت پیشرانه و افزونههای جدید ایمنی و رفاهی معرفی شده است، به یک گزینه قویتر در عرصه رقابت با سایرین تبدیل گشته است. این کشنده 520 اسب بخاری که سایپادیزل نمونه پیشرفتهتری از آن با نام GX560 را نیز به نمایش گذاشته، در سال گذشته موفق به فروش 293 دستگاه شد و سهم این شرکت را از بازار کشندهها به 4.3 درصد افزایش داد.
رتبه نهم؛ کشنده دافران H7 با تولید 290 دستگاه
شایان دیزل با آغاز قدرتمندی در بازار خودرو، کشنده جدید خود را با موفقیت معرفی کرد و از همان ابتدا توانست رضایت مشتریان و کارشناسان را جلب کند. این شرکت که در سال گذشته نسخه بهروزرسانی شده دافران H7 را به مشتریان ارائه داد، موفق به فروش 290 دستگاه از این مدل و همچنین 70 دستگاه از نسخه فیسلیفت آن شد. در مجموع، فروش 360 دستگاه کشنده به این برند سهمی 5.3 درصدی از بازار را رقم زد، که این رقم بالاتر از سهم شرکتهایی نظیر آریادیزل و سایپادیزل است.
رتبه دهم؛ کشنده شکموتو با تولید 279 دستگاه
کشنده شاکمن 520، که به عنوان یکی از برترین گزینههای بازار شناخته میشود، ترکیبی عالی از قدرت موتور، گیربکس و سایر ویژگیهای فنی پیشرفته را ارائه میدهد. این محصول توسط آرین پارس موتور، که به آرین دیزل شهرت دارد، به فروش میرسد. با وجود موتور پرقدرتی که بیش از 500 اسب بخار نیرو تولید میکند، این کشنده با قیمت مناسب خود توانسته توجه بسیاری از مشتریان را جلب کند. در حال حاضر، آرین دیزل با عرضه این مدل کشنده، موفق به کسب سهم 4.1 درصدی از بازار ایران شده است.
رتبهبندی شرکتها
شرکت ایران خودرو دیزل با تولید 1211 دستگاه کشنده، از قبیل مدلهای فوتون H4، کشنده آتامان به تعداد 96 دستگاه و کشنده فوتون H5-460 با 679 دستگاه، در صدر جدول فروش قرار دارد و موفق به کسب 17.9 درصد از سهم بازار شده است.
رتبه دوم بازار به سیباموتورز اختصاص یافته است که دو مدل کشنده فاو 460، تک و جفت، را معرفی کرده و موفق به کسب 15.6 درصد از سهم بازار شده است. در رتبه سوم، محصولات پیلسان با 13.3 درصد سهم بازار قرار دارند که شامل کشندههای C7H-440، C7H-480 و همچنین مدل C9H با موتور 540 اسب بخاری میباشد. گروه مایان نیز با کشنده دیما HT490 توانسته است 12.4 درصد از بازار را به خود اختصاص دهد. از سوی دیگر، بهمن دیزل با دو کشنده فوتون امپاور BD500 و بایک X9، مجموعاً 737 دستگاه کشنده تولید کرده و به سهم 10.9 درصدی در بازار دست یافته است.
در این بین، مشاهده میشود که کشندههایی نظیر دوو و کاماز تنها موفق به فروش هشت دستگاه شدهاند، در حالی که انتظار میرفت با توجه به ویژگیهای فنی برجسته آنها، آمار فروش بیشتری را تجربه کنند. همچنین، شرکتی مانند آذهایتکس که تولیدکننده کشندههای ماز است، تنها به ساخت 11 دستگاه بسنده کرده است. جالب است بدانید که تنها 96 دستگاه از کشنده کامل دیزل تولید شده است، حال آنکه این خودرو از نظر طراحی، قدرت موتور و امکانات فنی و رفاهی در سطح مطلوبی قرار دارد و قیمت آن نیز رقابتی است؛ بنابراین، این آمار تولید کمی غیرمنتظره به نظر میرسد.
بهطور کلی، میتوان اذعان کرد که تولید خودرو در سال 1403 نسبت به سال 1402 با کاهش چشمگیری بیش از 40 درصد مواجه شده است. این شرایط ممکن است به افزایش سن فرسودگی وسایل نقلیه تجاری در این دسته منجر شود.