بخش خودروهای تجاری سبک در ایران، همگام با صنعت خودروهای سواری، به سمت استفاده از وسایل نقلیه برقی پیش میرود. پس از معرفی کامیونت دافران Q1 از شایان دیزل، احتمالاً شاهد ورود کامیونت دیگری از ویرادیزل به نام i9 خواهیم بود. این کامیونت برقی با ظرفیت 6 تن که مدتی از نمایش آن در نمایشگاهها میگذرد، نسخه برقی کامیونت شاکمن Y9 است که پیشتر توسط ویرادیزل معرفی شده است.
کامیونت های برقی، مهمانان جدید بازار
در حال حاضر، کمبود برق در کشور ما به وضوح مشاهده میشود و خاموشیهایی در بخشهای مختلف صنعت و زندگی شهری رخ میدهد. با این حال، روند معرفی خودروهای برقی نیز به طور چشمگیری در حال افزایش است که باید به عنوان یک تغییر مثبت در نظر گرفته شود. زیرا در کنار تلاش برای افزایش ظرفیت تولید برق، لازم است که به کاهش مصرف سوخت و بهبود کیفیت هوای شهرها نیز توجه کنیم. ورود کامیونتهای برقی به بازار، که نقش بسزایی در توزیع بار در مناطق شهری دارند، میتواند گامی مؤثر در این راستا باشد.

برای دستیابی به بهبود در کیفیت هوای شهرها، ضروری است که زیرساختهای توزیع برق و ایستگاههای شارژ کامیونتهای برقی به سرعت توسعه یابد. در حال حاضر، دو مدل کامیونت برقی در بازار ایران وجود دارد: دافران Q1 از شایان دیزل با وزن ناخالص 5.5 تن و شاکمن i9 از ویرادیزل. این کامیونتها با تناژ مناسب خود، برای توزیع بار و انجام خدمات شهری بهویژه در کلانشهرها طراحی شدهاند. بنابراین، اگر تولید این خودروها با حمایتهای دولتی تسریع یابد، میتواند نقش موثری در کاهش آلودگی هوا و بهبود زندگی شهری ایفا کند.
طراحی کامیونت برقی i9 ویرا دیزل
طراحی ظاهری کامیونت i9 به سبکی مدرن و ساده، جذابیت خاصی دارد. بسیاری از جزئیات این خودرو بهطور مستقیم با کامیونت شاکمن Y9 مشابهت دارند، که باعث میشود i9 را نسخه برقی شده کامیونت Y9 قلمداد کنیم. با این حال، برخی از ویژگیها، مانند طراحی بهروز آینههای جانبی، زیبایی و جذابیت بیشتری را به این مدل افزوده است.

نمای جلویی این کامیونت که به تازگی توسط ویرادیزل در ایران معرفی شده، با آرم منحصر به فرد V شکل خود، ظاهری مدرنتر از نسخه اصلی ارائه میدهد. طراحی چراغهای جلو که توأم با سادگی و زیبایی است، در کنار خط الایدی روز با پهنای مناسب، جذابیت بیشتری به این مدل بخشیده است.
برای بهبود آیرودینامیک این کامیونت، طراحی قسمتهایی مانند بادگیر سقفی جدیدتر و پیچیدهتر از مدل Y9 به کار رفته است که نشاندهنده تلاش بیشتر در این بخش است. همچنین، عدم وجود رادیاتور برای خنککاری موتور، مشابه دیگر خودروهای برقی، باعث شده است که طراحی جلوپنجره در قسمت جلو حذف شود که این امر به جذابیت و خاصتر شدن ظاهر این کامیونت کمک کرده و در عین حال آیرودینامیک آن را افزایش میدهد. طراحی سپر جلو نیز با زیبایی خاص خود به این کامیونت کوچک جلوهای باابهت میبخشد. بهطور کلی، میتوان گفت که ظاهر کامیونت i9 نسبت به برادرش Y9، جذابتر و مدرنتر به نظر میرسد.

طراحی داشبورد کامیونت Y9 به صورت کاملاً مشابه به نمونهای که مشاهده کردهایم، اجرا شده است. این شامل صفحهنمایش دیجیتال و مجموعهای از آمپرها میشود. تفاوت اصلی در کنسول میانی است که به دلیل حذف دستهدنده، یک کلید دایرهای برای تغییر وضعیت حرکت خودرو اضافه شده است. با استفاده از این کلید، میتوان گیربکس را به یکی از سه حالت خلاص، عقب، یا جلو تنظیم کرد. همچنین، به دلیل سیستم برقی خودرو، صدای کابین به حدود 50 دسیبل محدود شده که این ویژگی باعث ایجاد فضایی ساکت و آرام برای تجربهی رانندگی راحت میشود.
مشخصات فنی کامیونت i9 برقی
موتور نصب شده در این کامیونت، یک موتور برقی با قدرت 150 اسب بخار است که به نظر میرسد برای یک کامیونت با ظرفیت 6 تن کافی باشد. این میزان قدرت مشابه بسیاری از کامیونتهای موجود در کشور است که از موتور 155 اسب بخاری 3.8 لیتری کامنز بهره میبرند. همچنین، بالاترین گشتاور تولیدی این موتور برقی به 360 نیوتن متر میرسد که اگرچه کمتر از گشتاور 500 نیوتن متری موتورهای کامنز 3.8 لیتری در کامیونتهای دیزلی است، اما همچنان رقم قابل قبولی به نظر میرسد. باید دید که عملکرد واقعی آن در شرایط کار چگونه خواهد بود.

این کامیونت قادر است با یک بار شارژ بین 300 تا 350 کیلومتر را طی کند که رقم قابل توجهی برای یک کامیونت برقی به شمار میآید و مناسب تردد در مناطق شهری و حتی بین شهری، مشروط به وجود ایستگاههای شارژ است. سرعت شارژ این باتریها در حالت سریع، تا 80 درصد تنها 25 دقیقه طول میکشد که زمان کمی است و این ویژگی، کامیونت را برای سفرهای بین شهری نیز کاملاً مناسب میکند.
به طور کلی، برای شارژ کامل باتریهای خودروهای برقی با استفاده از برق شهری، زمانی بین 6 تا 7 ساعت مورد نیاز است. این زمان، در تمامی مدلهای موجود از خودروهای برقی تقریبا مشابه است. بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط تولیدکنندگان، این باتریها قادر به دریافت شارژ از 10 درصد به 100 درصد در ایستگاههای شارژ سریع تنها در یک ساعت هستند.
یکی از نگرانیهای رایج میان افرادی که به خرید خودروهای برقی علاقمند هستند، ایمنی باتریها به ویژه در دماهای بالا و احتمال وقوع آتشسوزی ناشی از آنهاست. اما کامیونت شاکمن i9 با طراحی منحصر به فرد خود، از سیستم خنککنندگی پیشرفتهای برای باتریهایش بهره میبرد و علاوه بر آن، دارای سیستمهای ضد حریق است که سطح ایمنی آن را به طور چشمگیری افزایش میدهد. این خودرو همچنین دارای فرمان برقی است که تجربه رانندگی را آسانتر، لذتبخشتر و ایمنتر کرده و مشکلات مرتبط با سیستمهای هیدرولیکی مانند نیاز به تعمیر و نگهداری، نشتی و آلودگی را از میان برمیدارد. به این ترتیب، خودروهای برقی مانند شاکمن i9 اثرات منفی کمتری بر محیطزیست خواهند داشت.

از جمله ویژگیهای برجسته این خودرو میتوان به کروز کنترل، سیستم تنظیم حالتهای حرکت، چراغهای LED، نمایشگر لمسی دیجیتال، سیستم تهویه مطبوع، دوربین ثبت وقایع و دکمه تنظیم ارتفاع نور چراغهای جلو اشاره کرد. همچنین، این خودرو مطابق با الزامات و استانداردهای مخصوص خودروهای تجاری باید به سیستمهای دیگری نیز مجهز شود که جزئیات نهایی آن هنوز مشخص نیست.

در سالهای اخیر، یکی از چالشهای اساسی شهرهای بزرگ کشور ما، مسئله آلودگی هوا و پیامدهای ناشی از آن است. خودروهای برقی به عنوان یکی از موثرترین راهکارها برای دستیابی به هوای پاک شناخته میشوند، اما برای موفقیت در این زمینه، وجود زیرساختهای مناسب مانند تولید و توزیع کافی برق، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
خودروهای برقی به آرامی در کشورمان وارد میشوند، اما چالشهایی چون کمبود زیرساختهای لازم و قیمت بالای این خودروها موجب ایجاد نگرانیهایی از جمله افت کیفیت باتریها و مشکلات تعمیر و خدمات پس از فروش شده است. این عوامل باعث شده ورود خودروهای برقی به کشور به طور تدریجی و قطرهچکانی صورت گیرد و تاثیری بر کاهش آلودگی صوتی و زیستمحیطی در شهرهای بزرگ نداشته باشد. از این رو، نیاز است که دولت به همراه تولیدکنندگان خودرو، برای افزایش استقبال از این نوع وسیله نقلیه، به اتخاذ راهکارهای نوین در زمینه خودروهای تجاری شهری بپردازد. در حال حاضر، شاهد رونمایی از دو کامیونت برقی در کشور هستیم که هنوز به جادهها وارد نشدهاند و امیدواریم این روند به زودی با حضور گستردهتری انجام گیرد.