نام ایرانی کامیون‌ ها (القاب ماشین سنگین)

در فرهنگ خودرویی ایران، سنت قدیمی انتخاب نام‌های عامیانه و محلی برای خودروها وجود دارد که همچنان در بین مردم رواج دارد. این روند نه‌تنها در میان خودروهای سبک بلکه در دسته‌بندی خودروهای سنگین و تجاری نیز مشاهده می‌شود. به این ترتیب، شما می‌توانید در میان انواع خودروهای تجاری فعال در کشور، نام‌های متفاوت و گاه جالبی را مشاهده کنید که به‌ویژه در طول زمان به معنای خاصی در میان مردم رسیده و هنوز هم به همان نام‌ها شناخته می‌شوند.

شرکت زامیاد در دهه 70 شمسی، با موفقیت چشمگیر کامیون‌های ولوو N12 و N10، به تولید کامیون‌های ولوو سری NL پرداخت. این کامیون‌ها به سرعت توسط نسل جدید خود، یعنی ولووهای NH، جایگزین شدند.

این مدل ولوو با موتور 12 لیتری خود که توانایی تولید 420 اسب بخار را دارد، با وجود وزن سنگینش، شتاب و سرعت بسیار خوبی را ارائه می‌دهد. به همین خاطر، به همراه طراحی دماغه‌ی تیز، به آن عنوان ولوو موشکی اطلاق شده است.

سری N شرکت ولوو از زمان آغاز فعالیت خود در ایران، همواره محبوبیت ویژه‌ای بین ایرانیان داشته است. در این میان، کامیون ولوو N88 به عنوان نخستین نماینده این سری به کشور ما وارد شد و آغازگر داستانی موفق برای این برند معتبر در عرصه حمل و نقل گردید.

کامیون ولوو سوسماری به دلیل طراحی منحصر به فرد دماغه‌اش که شباهت زیادی به سر یک سوسمار دارد، این نام را به خود اختصاص داده است. بیشتر این کامیون‌ها که شامل نسخه کشنده نیز می‌شود، با رنگ قرمز آلبالویی جذاب در جاده‌ها دیده می‌شوند.

کامیون‌های ولوو N10 و N12 به همراه مدل F12 یکی از پرطرفدارترین خودروهای سنگین در ایران به شمار می‌روند. عملکرد عالی و قدرت کشش بالا این کامیون‌ها، موجب جذب علاقه‌مندان به ماشین‌های سنگین شده است.

ولوو زرد، هرچند در ابتدا با رنگ‌های مختلفی عرضه می‌شد، اما رنگ زرد این خودرو توانست توجه زیادی را جلب کند و به محبوب‌ترین گزینه تبدیل شود. امروزه، این رنگ به همراه چند رنگ محدود دیگر مانند سبز یشمی مشابه F12 شرکت نفتی، سفید و قرمز، در جاده‌های کشور به ویژه در مناطق شمالی ایران بسیار مشاهده می‌شود.

سری F یکی از محبوب‌ترین محصولات شرکت ولوو است که از سال 1363 در کارخانه ایران کاوه به تولید رسیده و به سرعت به خاطر ویژگی‌های برجسته‌اش شامل قدرت و کارایی بالا، طول عمر کم، سرعت مناسب، امکانات پیشرفته و طراحی زیبا و جادار توانسته رقبای خود را کنار بزند. در ابتدا، این سری به چهار چراغ گرد در قسمت جلو مجهز بود، اما در نسخه‌های بعدی و با فیس لیفت‌های جدید، طراحی چراغ‌ها به شکل مستطیلی تغییر کرد.

این خودرو ولوو، با نام‌ها و مدل‌های مختلفی همچون نمایشگاهی، استرالیایی، توربو و اینتر کولر در ایران شناخته می‌شود، که هر کدام از آن‌ها ویژگی‌هایی منحصر به فرد در طراحی و موتورها دارند. اما محبوب‌ترین مدل این برند، مربوط به اوایل پایان تولید آن در ایران است که به دلیل جلوپنجره تمام سفیدش و چند تغییر زیبایی ظاهری، لقب "سینه سفید" را بدست آورده است. پیش از این مدل، مشتریان به F12 سینه سیاه دسترسی داشتند که با جلوپنجره‌ای مشکی رنگ شناخته می‌شود.

از سال 1380 شمسی، سری جدید کشنده‌های ولوو تحت عنوان FH وارد جاده‌های ایران شدند. طراحی چراغ‌های این نسل، شباهتی به مدل F12 داشت. در نسل دوم این خودرو، چراغ‌های ایستاده با فرم ذوزنقه‌ای جایگزین چراغ‌های مستطیلی کوچک نسل قبلی گردیدند.

نام "FH چراغ خرگوشی" یکی از تعابیری است که برخی رانندگان به خودرو ولوو FH نسل دوم و سوم نسبت می‌دهند. اما جالب اینجاست که هیچ ارتباط واضحی میان شکل چراغ و این لقب وجود ندارد.

سری NG از کامیون‌های بنز در ایران به طور گسترده‌ای مشاهده نمی‌شود. با این حال، نسخه منحصر به فرد و قوی این کامیون، یعنی کشنده بنز 3850، به همراه مدل‌های شش سیلندر و هشت سیلندر آن، گهگاهی در جاده‌ها دیده می‌شود.

مدل‌های 8 سیلندر مانند 2635 و 2638 به دلیل وجود دو توربو شارژر به نام جفت سوپر شناخته می‌شوند، در حالی که کشنده قدرتمند 3850 که مجهز به ده سیلندر است، به همین نام معروف است. عاشقان این کشنده غول‌پیکر آن را به عنوان "تیتان" می‌شناسند، هرچند که این عنوان شامل همه مدل‌ها نمی‌شود و بسیاری از آن‌ها در واقع 3850 معمولی یا فابریک هستند. همچنین باید اشاره کرد که تعداد محدودی از مدل‌های 12 سیلندر از این سری نیز در کشور ما موجود است.

نام "کله نارنجی" برای مدل‌های دماغ‌دار بنز چندان رایج نیست؛ اما بسیاری از هواداران و رانندگان این خودرو که نزدیک به 40 سال در کشور ما وجود دارد، به دلیل رنگ غالب آن که به طور سنتی نارنجی بوده، این نام را به این مدل اختصاص می‌دهند. این رنگ هنوز هم به عنوان رنگ تولیدی ایرانخودرو دیزل برای این اتاق قدیمی و در عین حال محبوب استفاده می‌شود.

کمپانی مایلر به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان اروپایی وسایل باری و کمپرسی‌ها شناخته می‌شود. این شرکت دارای سابقه‌ای طولانی‌مدت است که به پیش از اختراع اتومبیل‌ها برمی‌گردد و در زمان‌های گذشته به تولید باری و اتاقک‌هایی برای گاری‌ها پرداخته است.

در گذشته، کامیون‌های 2628 بنز با بارهای سبز و بدنه‌های قرمز و نارنجی، به همراه کمپرسی‌های ساخت مایلر، به کشور ما وارد شدند. این کامیون‌ها به دلیل قدرت بالا و نیاز کم به تعمیر و نگهداری، در ایران به نام مایلر شناخته می‌شوند. با گذشت زمان، شرکت خاور که تعدادی از قطعات مایلر را در انبارهای خود داشت، کشنده‌های بنز دماغ‌دار را به بازار عرضه کرد. این مدل‌ها به دلیل استفاده از قطعات مایلر در دیفرانسیل و شاسی، به زیر مایلر معروف شدند و محبوبیت زیادی کسب کردند.

در سال‌های اخیر، یکی از سریال‌های تلویزیونی صداوسیما که در ایام عید به نمایش گذاشته می‌شد، داستانی جالب با محوریت یک کامیون DAF تورپدو دماغ‌دار را روایت می‌کرد.

این کامیون قبل از اینکه این سریال نمایش داده شود، هیچ توجهی از سوی طرفداران جلب نکرد. اما پس از پخش برنامه در ایام عید و ادامه آن با قسمت‌های بعدی تحت عنوان خوش‌غیرت، موجب شد که مردم به این مدل DAF لقب خوش‌رکاب را اعطا کنند. به دنبال این محبوبیت، مالکان با انگیزه‌ای خاص به بازسازی کامیون‌های DAF خود پرداختند.

این کامیون که در دهه 40 شمسی در ایران معرفی شد، محصولی از شرکت بریتیش لیلاند است و برخی از مدل‌های آن به‌صورت مونتاژ داخلی نیز در کشورمان تولید گردید.

این کامیون در دوران جنگ نیز مورد استفاده قرار گرفته است، اما مدل‌های اولیه آن به دلیل نبود فرمان هیدرولیک، رانندگی را دشوار می‌کردند. از سوی دیگر، طراحی جلو این کامیون که تا حدی شبیه به سگ‌های بولداگ بود و نصب نماد این سگ‌ها بر روی کاپوت آن، باعث شد که به آن لقب "لیلاند سگی" داده شود. این نامگذاری ناچاراً به خاطر سختی رانندگی با مدل‌های بدون فرمان هیدرولیک نیز تحت تأثیر قرار گرفت.

کامیون‌های دانگ فنگ یکی از نخستین کامیون‌های چینی بودند که به بازار کشور ما راه یافتند. این کامیون‌ها در مدل‌های T300 و D300 طراحی شده‌اند و ظاهری مشابه با نیسان دیزل‌های کلاسیک دارند.

مشکلات متعدد، نداشتن کشش کافی به دلیل موتور ضعیف، فضای ناخوشایند داخل کابین و از همه مهم‌تر، کیفیت پایین این کامیون‌ها موجب شد که به سرعت نام "دنگ و فنگ" که به معنای دردسر است، جایگزین "دانگ فنگ" در میان رانندگان و علاقه‌مندان به خودروهای سنگین شود.

این کامیون که با نام اصلی B85 شناخته می‌شود، به دلیل طراحی منحصربه‌فرد درب موتور خود و شباهتش به مدل‌های ولوو سوسماری، گاهی به نام ماک سوسماری نیز نامیده می‌شود.

این کامیون‌ها متعلق به دهه 1940 و اوایل دهه 1950 میلادی هستند و به‌عنوان نخستین مدل‌های رسمی وارد شده به ایران شناخته می‌شوند. در ادامه، مدل‌هایی از این کامیون با شاسی، پوسته دیفرانسیل و محورها به رنگ قرمز ظهور کردند که به نام "زیر قرمز" شناخته می‌شوند.

مدل بیست دنده ماک، که به عنوان R600 شناخته می‌شود، معروف‌ترین مدل در کشور ما به شمار می‌رود. این مدل با ورود اولیه‌اش به ایران و سپس مونتاژ در مجتمع کاوه، توانست به دلایل قدرت و استحکام خود از دیگر رقبا پیشی بگیرد.

این مدل ماک که به دو اهرم دنده مجهز است، با ترکیب دنده‌های خود به مجموع 20 دنده دست می‌یابد و به همین دلیل به شهرت زیادی رسیده است. ماک سری R نه تنها در ایران، بلکه در سطح جهانی یکی از محبوب‌ترین و شناخته‌شده‌ترین ماک‌ها به حساب می‌آید.

این نوع ویژه‌ای از سری R600 به حساب می‌آید که کابین آن به سمت راننده متمایل است و در مرکز شاسی قرار نگرفته است. به همین دلیل آن را سکته‌ای نامگذاری کرده‌اند.

در گذشته، طراحی اتاق‌های متمایل به یک سمت در تولیدات آمریکایی به چشم می‌خورد، به ویژه در موارد خاصی مانند جرثقیل‌ها که این نوع طراحی به منظور کاربردهای خاصی مورد استفاده قرار می‌گرفت.

در کشور ما به هر نوع اتاق و کابین گرد و محدب که وارد بازار شود، عنوان "تخم‌مرغی" اختصاص داده می‌شود؛ به عنوان مثال، کاپریس تخم‌مرغی و ماک تخم‌مرغی.

کمپانی ماک در سال 1953 سری B را به بازار معرفی کرد، که در سال 1956 به ایران وارد شد. این مدل که می‌توان آن را پدر سری R نامید، به دلیل فضای محدودش شناخته می‌شود و عدم وجود جای خواب مناسب از نقاط ضعف آن به شمار می‌رود.

پس از ورود مدل‌های ماک مترو به بازار، نوعی از کامیون‌ها با طراحی دماغ‌دار نیز به کشور معرفی شد که رانندگانی که عشق به کامیون‌های بزرگ دارند را مجذوب خود کرد. این کامیون‌ها که معمولاً به رنگ قرمز عرضه می‌شوند، از نظر ظاهر بسیار چشمگیر و جذاب هستند. طراحی اتاق‌خواب این کامیون‌ها به گونه‌ای است که دارای عرض بیشتری نسبت به سایر کامیون‌ها بوده و دلیلی دیگر برای شباهت آن‌ها به کشنده‌های خالص آمریکایی است.

این کامیون‌های کشنده که از دبی به کشور وارد شده‌اند و همچنان جذابیت خاصی را حفظ کرده‌اند، مجهز به موتوری با قدرت 350 اسب بخار هستند.

در سال 1990، چندین خودروی ماک بی‌دماغ با طراحی زیبا و چهار چراغ مستطیلی و قدبلند از کانادا به بازار ایران عرضه شدند. این خودروها به دلیل پیشرانه‌های قدرتمند 360 اسب بخاری و جعبه‌دنده‌های 9 سرعته فولر و سیستم تعلیق نرم، با استقبال چشمگیری مواجه شدند.

این کشنده‌ها به دلیل خریداری شدن توسط مترو تهران به ماک مترو معروف گردیده‌اند. نام اصلی این مدل ماک Ultra Liner است که هنوز هم با طراحی زیبا و ابهت خود، توجه هر بیننده‌ای را جلب می‌کند.

پس از موفقیت قابل توجه ایویکو توربو استار، که در ایران با نام 330 شناخته می‌شود، نسل جدید این کامیون با نام یوروتک و مدل 440E37، به سادگی به کد 440 شهرت یافت.

این کامیون با توان 370 اسب بخار، از قدرت کشش بالایی بهره‌مند است که به خاطر سیستم دیفرانسیل و موتور قدرتمندش امکان‌پذیر شده است. همچنین، نسخه فیس لیفت این مدل با نام 720 شناخته می‌شود که در واقع همان ایویکو یوروتراکر است.

این اصطلاح به طور کلی برای توصیف هوو، این محصول جنجالی که به خاطر خرابی‌های ناگهانی و غیرقابل پیش‌بینی‌اش شناخته می‌شود، به کار می‌رود. "یهو" یا "یک‌هو" به معنای یک لحظه و آنی است که در زبان محاوره‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در میانه دهه شصت شمسی، زمانی که کامیون‌های ولوو F12 در صنعت حمل و نقل ایران سلطنت می‌کردند، کامیون‌های اسکانیا سری 2 نیز به بازار کشورمان قدم گذاشتند.

رنگ اصلی کشنده‌های وارداتی، ترکیبی از قرمز مایل به نارنجی با نوارهای زرد، سفید، قرمز و نارنجی بود که حس یک سرخ‌پوست را به یاد می‌آورد. به همین دلیل، این خودروها به "اسکانیا سرخ‌پوستی" شهرت پیدا کردند.

شعار اسکانیا در سطح جهانی، "سلطان جاده‌ها" است و این شهرت تنها به کشور ما محدود نمی‌شود؛ بلکه در سراسر جهان، اسکانیا به عنوان نمادی از جاده‌ها و کامیون‌های قدرتمند شناخته می‌شود.

در دسته کشنده‌های خاص آمریکایی که در کشور ما در دسترس هستند، سری‌های 9600، 9700 و 9800 اینترنشنال قرار دارند. این کشنده‌ها به دلیل استفاده از بدنه‌ای از آلومینیوم که اکثر قسمت‌های آن به صورت پرچی به هم متصل شده‌اند، با نام اتاق پرچی یا اتاق آلومینیومی شناخته می‌شوند. همچنین، در کشور ما، نام اینترنشنال به صورت انترناش تلفظ می‌شود.

در زمان ورود مرسدس‌بنز 2628، که به مایلر معروف است و به رنگ سبز برای شرکت پالایش و پخش تهیه شده بود، این کامیون‌ها به صورت استاندارد همراه با تریلرهای تانکر از کمپانی اشمیتز آلمان عرضه می‌شدند. به همین جهت، این کشنده‌های سبزرنگ به نام بنز اشمیتز نیز شناخته می‌شوند.

در کشورمان تجهیزات باربری متنوعی از برند اشمیتز موجود است که به همین دلیل، برخی از سری 911 دو دیفرانسیل که بارهای اشمیتز بر روی آنها نصب شده‌اند، به همین نام شناخته می‌شوند.

سری اول از بنزهای دماغ‌دار که به کشور ما وارد شده‌اند، به خاطر داشتن طراحی گرد و محدب در بدنه، به عنوان بنز مونتاژ خارج در میان فعالان این صنعت شناخته می‌شوند.

کشنده‌های CCC، که از نادرترین محصولات تجاری آمریکایی در ایران به شمار می‌آیند، توسط واردکنندگان به کشور ما وارد شده و در دو مدل دماغ‌دار و بی‌دماغ، تحت نام نهنگ عرضه می‌شوند.

البته این کشنده‌ها که به خاطر سرعت بالای خود به "نهنگ جاده" مشهور هستند، از سوی رانندگان شناخته می‌شوند. این نامگذاری به دلیل ترکیب خاص نام آن‌ها و توانایی بالای سرعتشان است.